Prezydent Białorusi, Aleksandr Łukaszenka, pod ostrzałem

Reklama

czw., 08/06/2020 - 11:31 -- AleksandraJ

Prezydent Białorusi, Aleksandr Łukaszenka to najdłużej sprawujący rządy przywódca w Europie. Sześćdziesięciopięcioletni były dyrektor sowieckiego sowchozu teraz ubiega się o szóstą kadencję prezydencką. Okazało się jednak, że w wyborach zaplanowanych na 9 września przyjdzie mu się zmierzyć z największym od dekady protestem opozycji. Od maja zostało aresztowanych setki ludzi biorących udział w demonstracjach.

 

Aleksandr Łukaszenka utrzymuje się przy sterach władzy od 1994 roku. Jego styl rządów opiera się na stylu autorytarnym, przypominającym erę ZSSR, w którym to w pełni kontroluje główne kanały mediów, prześladuje i zamyka w więzieniu politycznych przeciwników i usuwa wszelkie, niepodległe głosy. Tajna policja – wciąż nazywana KGB – uważnie monitoruje dysydentów. Dziesiątki tysięcy mieszkańców wyszło 30 lipca na ulice Mińska, aby wesprzeć politycznego nowicjusza - Swietłanę Tichanowską, która teraz stała się głównym rywalem Łukaszenki. Kobieta rzuciła wyzwanie obecnemu prezydentowi po tym, jak jej mąż - Siergiej Tichanowski, popularny bloger- został pozbawiony możliwości startowania w wyborach i wrzucony do więzienia.


30 lipca ogromny tłum zebrał się, aby wesprzeć Swietłanę. // REUTERS

Dwójka pozostałych kandydatów, Waleryj Capkała i Wiktor Babaryka, również otrzymali zakaz startowania w wyborach przeciwko Łukaszence. Żadne z poprzednich wyborów prezydenckich przeprowadzonych podczas rządów Łukaszenki, nie zostały uznane przez Organizację Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OSCE) za przeprowadzone w sposób wolny i sprawiedliwy.

Blizny wojenne

Przez lata Łukaszenka szukał sposobu, aby przekonać dziewięcioipółmilionowy naród, że to on jest najlepszą gwarancją stabilności i tylko on, jako zagorzały nacjonalista, może uchronić ich przed zagranicznymi państwami mieszającymi się w interesy Białorusi. Ten przekaz, wciąż przemawia do wielu starszych Białorusinów. Kraj ten zaznał straszliwych krzywd podczas II Wojny Światowej. Padłszy ofiarą nazistowskiej taktyki spalonej ziemi, życie straciła niemal jedna trzecia całej populacji. Z tego też powodu podejrzenia wobec zagranicznych państw i duma z sił dbających nad bezpieczeństwem narodu, wciąż przekonuje wielu wyborców.

W 2005 r. administracja rządowa ówczesnego prezydenta Stanów Zjednoczonych George W Busha nazwała Białoruś „ostatnią prawdziwą dyktaturą w sercu Europy”. Łukaszenka w przeszłości ostrzegał, że każdy, kto spróbuje dołączyć do protestu opozycjonistów, będzie potraktowany jak „terrorysta”. Dodał też: „Wykręcimy im szyje jak kaczkom”. W ostatnich latach rosyjski prezydent Władimir Putin i węgierski premier Wiktor Orban również ściągnęli na siebie silną krytykę Zachodu za nękanie przeciwników i poszerzanie władzy państwowej.

Nieustraszony w obliczu Covid-19

Koronawirus nadał dodatkowego wymiaru politycznym niepokojom na Białorusi. Oponenci uważają brawurę Łukaszenki w sprawie wirusa jako nieodpowiedzialną i sygnał tego, że nie panuje on nad sytuacją. Pod koniec maja prezydent oznajmił, że Białoruś była gotowa na to, aby nie wprowadzać lockdownu. – „Widzicie, że na bogatym Zachodzie bezrobocie wymknęło się spod kontroli. Ludzie protestują, bo chcą jeść. Dzięki Bogu my tego uniknęliśmy tego. Nie zamroziliśmy gospodarki.”

W marcu, gdy kraje Europy wprowadzały lockdown, Łukaszanka oznajmił: ,,Jestem przekonany, że będziemy cierpieć bardziej z powodu paniki niż wirusa''. Prezydent zasugerował walkę z wirusem za pomocą ciężkiej pracy, sauny i wódki. Kiedy reszta Europy anulowała mecze piłkarskie, trwające na Białorusi imprezy sportowe (wciąż przyciągające ogromne tłumy na stadiony), zwróciły na siebie uwagę międzynarodowych społeczności. Podczas obecnych wyborów znajome ostrzeżenia Łukaszenki dotyczące zagranicznych interwencji w kraju zyskały nowego, ostrzejszego wymiaru, ponieważ tym razem to Rosja jest uznawana za zagrożenie.

 


W lutym Łukaszenka (w środku) zagrał przeciwko Putinowi (po lewej) przyjacielski mecz w hokeja, w rosyjskim mieście Soczi // GETTY IMAGES

Napięcie z Rosją

Służby bezpieczeństwa Łukaszenki oskarżyły anonimowe rosyjskie siły o próbę pomocy przeciwnikom obecnego prezydenta i sianie niepokoju.

Rosja pozostają głównym sojusznikiem Białorusi – oba kraje przeprowadzają wspólne ćwiczenia militarne, a borykająca się z problemami ekonomicznymi Białoruś jest zależna od handlu ze swoim potężnym sąsiadem. W ostatnich latach doszło, jednakże do ochłodzenia relacji po tym, jak Moskwa zakończyła subsydiować ropę i zasoby gazu.

W zeszłym tygodniu władze Białorusi aresztowały 33 Rosjan w pobliżu Mińska. Wszyscy z wyjątkiem jednego trafili do izolatek, gdzie przyznali się, że należeli do Grupy Wagnera, tajnej organizacji rosyjskich najemników działających na terenie Ukrainy, Afryki i Bliskiego Wschodu. Rosja zaprzeczyła oskarżeniom Białorusi, jakoby zatrzymani Rosjanie byli zamieszani w akty terrorystyczne, przekonując, że byli oni w tranzycie czekając na lot do Istambułu.

Były dyrektor sowieckiego sowchozu, Łukaszenka, został po raz pierwszy wybrany na urząd prezydenta w roku 1994, tuż po przeprowadzeniu ofensywy przeciwko korupcji w parlamencie. W sierpniu 1991 roku, po nieudanej próbie zamachu na przywódcę ZSSR Michaiłowa Gorbaczowa, Łukaszenka poparł komunistycznego dyktatora. Podobnie jak Władimir Putin, Aleksandr Łukaszenka czuje tęsknotę za Związkiem Radzieckim. Obaj są też zagorzałymi fanami gry w hokeja. Referendum w roku 2004 zniosło limit dwóch kadencji prezydenckich, co umożliwiło Łukaszence pełnić urząd prezydenta dożywotnio.

 

Jego początki były skromne. Był wychowywany przez samotną matkę w biednej wiosce na wschodzie Białorusi. Jest żonaty z Haliną Łukaszenką, z którą ma dwójkę dorosłych synów – Wiktora i Dimitriego. W wywiadzie z 2015 roku oznajmił, że nie zamierza rozwodzić się z Haliną, chociaż nie żyją ze sobą od lat. Łukaszenka ma również trzeciego syna – Mikołaja, urodzonego w roku 2004. Jego matka, Iryna Abielskaja była osobistym lekarzem prezydenta.

 - Styl rządów autorytarnych jest dla mnie wyjątkowy i zawsze go podziwiałem – powiedział Łukaszenka w sierpniu 2003 roku. – Musisz panować nad państwem, a najważniejsze to nie zrujnować ludziom życia.

Autor: 
tłum. Eryk Salamon
Dział: 
Polub Plportal.pl:

Reklama